UNHA OBRA DE TEATRO

Restaurante Farruco de Chus Pereiro, a quen lembramos por aquela outra peza teatral ¡Mamasiña que medo!.

Chus, ademais de escritora é unha profesora á que lle gusta facer teatro co seu alumnado, e iso nótase. Cando les as súas obras imaxinas o ben que o pasan os pequenos e as pequenas traballándoas / xogándoas.

Neste caso, sitúanos nun restaurante. Unha parella acude a celebrar o seu aniversario e o rei a comer. Uns piden con medo -atentos ao prezo- mentres o outro se deixa aconsellar, pero aínda así xantar vaille resultar pouco doado, pois os alimentos están vivos e pouco dispostos a deixarse engulir ou manipular.

Unhas rimas que nos enchen de ledicia, uns personaxes ben definidos e con ganas de troula, unha obra para ler e representar.

Xan López Domínguez dálle moi ben o contrapunto cunhas ilustracións para non esquecer. Un traballo feito con ganas e sen avaricia. Pasen e vexan...!

Tal como pasara co Ramón Lamote de Paco Martín, que existía e podía viaxar a Lugo, restaurantes Farrucos hai varios espallados polo mundo, miremos nesa enciclopedia aberta que é internet e viaxemos desde Betanzos a Barcelona, de comedor en comedor...

O HOME QUE PRANTABA ÁRBORES

En galego, nunha tradución de Ánxela Gracián, na Editorial Galaxia, publicouse este magnífico libro de Jean Giono, con ilustracións de Jacobo Fernández.

Del fíxose eco o blogue da biblioteca escolar do IES Macías o Namorado recollendo dous recursos de grande interese.

Un libro que fala do valor dunha vontade decidida, a vontade dese home sinxelo e solitario que prantaba árbores como un acto de amor á terra e á humanidade. Un empeño férreo que fai cambiar a paisaxe.

En consecuencia, fálanos da nosa capacidade para transformar a realidade por moi imposible que semelle, por moi impotentes que podamos sentirnos. Prantando árbores, de esas que tardan en medrar e se sementan pensando no futuro que talvez non vexamos, e lendo libro a libro, páxina a páxina, ... para facerse lectores responsables, tamén coa terra.

Un pequeno gran libro para todas as idades.

GUNDAR E O CABALO DE OITO PATAS

Unha “videoaventura” editada pola Asociación Cultural Monte Branco e a Deputación da Coruña arredor do libro de Xelucho Abella Chouciño, con ilustracións de Josep Gual, do mesmo título.
A historia deste neno, Gundar, publicada na colección O Trolebús da editorial Casals, está situada na beiramar de Bergantiños, nos tempos da revolta irmandiña, alá polo século XV.
E nesa historia baséanse os xogos que se nos propoñen no CD. Unha maneira de darlle voltas á literatura, de motivala ou de seguir dentro da historia unha vez rematada a lectura.
Animación á lectura a través do cd interactivo. Baseado no libro...

Soños de andel. Soños de papel. Soños de libro.

Soños de andel de Susana Lamela con ilustracións de María Lires.
Publicado na colección Ala Delta de Tambre, trátase dun libro que fala de libros e de lecturas. Comeza así:
“Lepouco é un val. Lemoito é unha vila. No val de Lepouco está Lemoito, xusto no medio do camiño entre Lerasveces e Leracotío. As distancias entre as vilas son curtas, un chega axiña dun lado ao outro, só ten que estar disposto a percorrer o fermoso camiño que vai entre Lerasveces e Leracotío. E pega a pena.”
Pois si, vai de lugares con nomes que nos interesan moito e que nos deixan coas ganas de saber algo máis acerca deles. E tamén de bibliotecas e libros. Libros que teñen sentimentos, que se senten sos ou con ciumes, e que poden ser felices se unha rapaza os baixa do andel e se empeña en levalos de viaxe ata a súa casa.
Porque, imaxinemos:
Que senten os libros cando están aí quedos, pousados nos andeis? Que lles pasa pola cabeza cando ningunha man os agarra?
Que pensan cando alguén os colle de calquera maneira e os manca?...

Aí están os libros dispostos a contarnos mil historias e algunha delas acerca deles mesmos. E aí, unha escritora e unha ilustradora dispostas a achegárnolas.

OS DUROS DE XERAIS (2)

Ademais de A NOITE D’O RISÓN de Gonzalo Moure e O ÚNICO QUE QUEDA É O AMOR de Agustín Fernández Paz un novo libro:

O pequeno señor Paul de Martin Baltscheit. Ilustracións sinxelas, a dúas cores e moi expresivas de Ulf K. Traducido por Patricia Buján

Entre libros…
O primeiro capítulo titúlase “Os libroeiros” e comeza así:
“Cando o pequeno señor Paul era un señor Paul aínda máis pequeno, vivía nun mundo cheo de libros. A casa dos seus pais estaba de arriba abaixo chea de libros. Había libros no salón, mesmo no faiado había libros en andeis. Poderíase pensar que a familia Paul vivía realmente nunha biblioteca. Mesmo algúns dos mobles eran libros. Había tallos feitos de libros, unha butaca de libros,e co atlas enorme do avó fixeran unha mesa. Dependendo da páxina por que estivese aberto, a familia podía almorzar en América, cear en África ou tomar café na Lúa. Lían durante o día, quedaban durmidos cun libro sobre o bandullo e, antes de se diciren “bos días”, xa leran un capítulo. (…)".
Vai de libros, de casa con libros, de libroeiros que medran na horta, de libros malos cos que facer compost, de diferentes finais de historias dependendo do lector, de lectores á busca de editor/autor que determine un final...
Interesante, moi interesante, especialmente aquel outro capítulo titulado “A obra de arte” e... o resto do libro. Non o perdades!

OS DUROS DE XERAIS

No labirinto do vento de Marina Colasanti, ilustrado por Carmen Segovia (obra seleccionada na Feira Internacional de Boloña de 2002) e traducido por Mercedes Pacheco.
Contos de fadas, princesas, unicornios e demais fauna marabillosa, obxectos e espazos que desde sempre acompañaron o inexplicable coma o espello, o reflexo, o pelo, o labirinto; o vento coa súa carga de loucura e absurdo, o tempo; o soño e o sono... Son contos dos de sempre pero doutra maneira, contos de autora que vai un pouco máis lonxe coa imaxinación e o misterio, contos que introduce no surreal e xogan a partir da tradición dándolle unha nova volta de torca.
Dise na presentación que a obra desta autora foi admirada por escritores co mo Julio Cortázar e enténdese moi ben a razón, pois máis dunha vez os imaxinarios de ambos poden entrar en contacto.
O libro que reúne dous anteriores Unha idea completamente azul e Doce reis e a moza no labirinto do vento, ten acadado o Gran Premio da Crítica e o Premio da Fundación Nacional do Libro Infantil e Xuvenil, en Brasil.
As ilustracións achegan unha recreación das historias no mesmo plano, desde unha óptica que parte de compartir unha mirada. En canto ás técnicas vai alternando as sombras ou baleirados nunha cor, os debuxos en branco e negro que lembran as imaxes dos vellos libros introducindo o desconcerto de personaxes que a medias son paxaros ou leóns, e os colaxes nos que se unen as técnicas anteriores con outros compoñentes. En canto ao contido faise presente o misterio e a presenza de personaxes actuais ilustrando contos que pertencerían á tradición, rapazas con roupa á moda, unicornios que son nenos con disfrace ou reis que no deixan de ser rapaces en roupa deportiva.
Unha boa mestura da realidade actual coa tradición marabillosa.

XARDÍN DO PASATEMPO

Para falar deste libro, quero recoller as palabras dun editor, Ignacio Chao, que segue a exercer o oficio como a arte que é ... para mostrar libros de autor (Ramiro Fonte) e de ilustrador (Jacobo Muñiz), pero tamén libros de editor.

"Á parte das súas virtudes estilísticas e da escolla dos temas (outra vez o diálogo entre tradición e modernidade, unha das marcas da súa obra), valoro nel que sexa un libro non para unha categoría ou unha franxa da infancia, senón verbo dunha categoría da infancia. Tamén, como a súa triloxía narrativa, é un libro de memorias de cativo. O libro do neno que habitaba no corazón do adulto.

O primeiro poema, "Xardín do pasatempo" está entre os mellores da súa obra. É unha declaración de intencións e propón o panorama moral de todo o libro: a idea de que a infancia é o espello da identidade de cada un. Pero tamén pola simplicidade do enunciado, pola súa potencia plástica, cunha enumeración de elementos cheos de vida, pola enorme capacidade de evocación e pola axilidade rítmica, que suxire o compás dun paseo real."

Emilio Pascual. Na defensa da literatura oral.

EL FANTASMA ANIDÓ BAJO EL ALERO
Anaya, 2003. Colección Leer y pensar.
Ilustracións Javier Serrano. No estilo do artista, en branco e negro; todas elas son cartas dunha baralla, aquela que o pequeno debuxa para que o avó poida xogar con el o só mentres está no purgatorio. Unha baralla na que as espadas son agullas, os ouros estrelas, os bastos lapis e as copas rosas. Un xogo e unha aposta de gran calidade na que texto e imaxe se enchen de simbolismo e poesía.
O libro, unha reivindicación da literatura oral, da contada, da trasmisión da tradición de avós a netos… porque o avó non pode deixar de contarlle todo tipo de historias: as que están ao seu alcance e aquelas que precisan do seu apoio para entendelas, e aínda aquelas que poida que non se entendan, como se recolle naqueles fragmento no que o avó pregunta: “-¿Lo entiendes?” e o neto contesta: “-No, pero me gusta.”
Todo se pode contar, todos os libros se poden comentar cun pequeno… iso é o que pensa este avó que foi mestre republicano e agora vive “bajo el alero” convertido nun fantasma que debe andar polo purgatorio (ao entender do pequeno), un fuxido en tempos de posguerra, …
O autor entroncaba así con esa literatura que toca cos dedos a memoria histórica e coa alma as historias que nos humanizan...

Emilio Pascual. Unha literatura que reivindica a literatura.

DÍAS DE REYES MAGOS de Emilio Pascual. Premio Lazarillo 1998. Premio Nacional de Literatura Infantil 2000. Publicado por Anaya.

Ilustracións de Javier Serrano con profusión de imaxes de libros.
A obra constitúe unha defensa da literatura escrita, da redención a través da lectura literaria.
Un libro de libros, de lectores que len para outros ao tempo que se van facendo donos das palabras e das historias… que os van atando para sempre aos libros e á cultura.
Un rei mago, varios reis magos, vanlle preparando o camiño do ocio cultural ao adolescente protagonista, salvándoo do risco de abandono escolar e familiar, levándoo a compartir o patrimonio propio da cultura occidental, a converterse en lector. El aprende literatura ao tempo que aprende vida. E conta …
“(…) Lo cierto es que mi ciego (…) parecía adivinar cuándo era yo lector de oficio y cuándo quedaba atrapado en algún laberinto de la historia. Si presentía que me acechaba el fantasma del aburrimiento, con una notable destreza simulaba que se acababa el tiempo, y el libro no volvía a aparecer. Otras veces, aunque sabía que me apasionaba -o precisamente por ello-, interrumpía la lectura en el momento más emocionante, como si quisiera asegurarse mi regreso.”

MARCOS S. CALVEIRO: Premio Nacional da Crítica en galego

Gústanos lembrar a Calveiro e as súas incursións na literatura xuvenil (Sari, soñador de mares /Rinocerontes e quimeras) e infantil (O carteiro de Bagdad, XVIII Premio de Literatura Infantil Ala Delta /O canto dos peixes, Premio O Barco de Vapor 24 edición).

Un dos novos valores da literatura infantil e xuvenil galega, como o demostran os premios recibidos en tan curto espazo de tempo, pero tamén a calidade de cada un dos seus libros. Calveiro lembrándonos a Simbad, o mariñeiro dos contos e a fantasía; a ese neno fillo dun carteiro no Bagdad en guerra; a ese outro que recolle quincalla e se fai amigo dun vello mariñeiro co que comparte a preocupación por un mar que xa non o é ou aos rapaces "diferentes" que acompañan ás quimeras do circo.

Podemos ler os seus libros e, tamén, a súa bitácora: Alfaias.

Aledámonos dos seus premios: Irmandade do libro / Premio Nacional da Crítica en narrativa en galego... e os que virán.